ОҒИР МЕТАЛЛАРНИНГ ТУПРОҚДАГИ ОЗИҚ МОДДАЛАР МИҚДОРИГА ТАЪСИРИ

Основное содержимое статьи

Мингжигит Абдурахимов
Нафиса Абдуҳакимова

Аннотация

Тадқиқотларда М-37 Халқаро автомагистралнинг Иштихон тумани чегарасида жойлашган 22 гектарлик ғўза экилган майдонда азотнинг ҳаракатчан шаклари ҳамда қўрғошин ва рухнинг тупроқ таркибидаги ялпи миқдори аниқланган. Ҳудуднинг оғир металлар билан кўп ифлосланган 10 метрдан 300 метргача масофаларда нитрат шаклдаги азотнинг миқдори 4,6 мг/кг (20 метр узоқликда), аммоний шаклдаги азотники эса худди шу масофада 4,8 мг/кг ташкил этди. Автомобил йўлидан 200-250 метргача масофада аммоний ва нитрат кўринишдаги азот миқдори 1 кг тупроқда 10 мг/кг дан кам эканлиги аниқланди.


Автомагистралдан 300 метр узоқликдан бошлаб нитрат ва аммоний шаклдаги азотнинг ялпи миқдори кўпайди, бу тупроқ таркибидаги оғир металлар миқдорининг камайиши билан изоҳланади. Бундай зарарланган тупроқлар экологик муҳитини яхшилаш ва зарарли таъсирини камайтириш учун органик ўғитлар, кўкат ўғит (сидерат)лардан унумли фойдаланиш тавсия этилади. Келажакда электромобилларнинг кўпайиши ҳам ушбу муаммонинг ижобий ҳал бўлишига ўз ҳиссасини қўшади.


 

Информация о статье

Как цитировать
Абдурахимов , М., & Абдуҳакимова , Н. (2023). ОҒИР МЕТАЛЛАРНИНГ ТУПРОҚДАГИ ОЗИҚ МОДДАЛАР МИҚДОРИГА ТАЪСИРИ. Interpretation and Researches, 1(10). извлечено от https://interpretationandresearches.uz/index.php/iar/article/view/1249
Раздел
Статьи

Библиографические ссылки

Ковальский В.В., Гололобов А.Д. Методы определения микроэлементов в органах и тканях животных, растениях и почвах.- М.: Колос, 1969. -272 с.

Холиқулов, Ш. Т., Неъматов Х. М. (2022). Тупроқнинг оғир металлар билан ифлосаниши. Theoretical and Practical Principles of Innovative Development of the Agricultural Sector in Uzbekistan, SB TSAU Conference, 774-777.

Холиқулов Ш. Т., Яқубов Т. Б. Шўртангазкимё мажмуаси чиқиндиларининг оч тусли бўз тупроқлардаги айрим ҳаракатчан оғир металлар миқдорига таъсири. Гулистон давлат университети ахборотномаси, табиий ва қишлоқ хўжалиги фанлари серияси. 2021. № 3. Б. 39-44.

Шукуров Н.Э., Талипов Р.М., Отабоева Н.А. Тяжелые металлы в почвах Ангрен-Алмалыкского горнопромышленного района (концентрация и формы нахождения). Ангрен истиқболли шаҳар. «Фалсафа ва ҳуқуқ». Ташкент, 2006. С. 253–255.

Shukurov N., Кodirov O., Peitzsch M., Kersten M., Pen-Mouratov S., Steinberger Y. Coupling geochemical, mineralogical and microbiological approaches to assess the health of contaminated soil around the Almalyk mining and smelter complex, Uzbekistan // Science of the Total Environment. 2014. P. 447–459.